Yaşamın ilk yılı en hızlı büyüme döneminin gerçekleştiği dönemdir ve bu dönemde bebekler için uygun besinleri seçmek önemlidir. Erken dönemde sağlıklı beslenme düzenine sahip olmak yaşam boyu sağlıklı beslenme alışkanlıklarının temelini atmaya yardımcı olmaktadır.

Bebekler İçin Önerilen Beslenme Rehberi
Bebeklere 6 aydan önce doktor ve diyetisyen önermedikçe ek gıda verilmemeli ve beslenmelerinde yalnızca anne sütü desteklenmelidir. Çünkü;
● Anne sütü bebeklerin büyümesi için gerekli tüm besinleri sağlar.
● Bebekler kaşıkla katı gıda yemek için fiziksel olarak yeterince gelişmiş değildir.
● Bebeklere erken dönemde ek gıda başlamak aşırı beslenmeye ve yaşamın ileri dönemlerinde obeziteye yol açabilir.
Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) bebeklerin, çocukların ve ergenlerin D vitamini eksikliğine bağlı komplikasyonları önlemek için yeterli miktarda D vitamini almasını önermektedir. Kasım 2008’de AAP sağlıklı bebekler, çocuklar ve ergenler için günlük D vitamini alımıyla ilgili önerilerini güncellemiştir. Buna göre, bu gruplar için minimum D vitamini alımının doğumdan kısa bir süre sonra başlanarak günlük 400 IU olması gerektiği belirtilmiştir. Pediatristler uygun D vitamini takviyesi, türü ve miktarı konusunda ebeveynlere önerilerde bulunabilirler.

Ek gıdaya geçişte şu noktalara dikkat edilmelidir:
● Ek gıdaya başlanırken bebeklere karışık gıdalar yerine tek bir yeni gıda verilmelidir. Yeni gıda 3 ila 5 gün boyunca tek başına verilmeli ardından başka bir yeni gıda eklenmelidir. Bu şekilde bebeklerin hangi besinlere alerjisi olabileceği veya hangi besinleri tolere edemediği anlaşılmaktadır.
● Yeni gıdalara küçük miktarlarda başlanmalıdır. Gıda önce yalnızca bir çay kaşığı kadar verilmeli ardından yavaş yavaş bir yemek kaşığına çıkarılmalıdır.
● Bebekler için kuru bebek pirinç tahılı iyi bir başlangıç olabilir. Ardından sebzeler, meyveler ve en son etleri eklenmelidir.
● Ev yapımı bebek mamalarında tuz veya şeker kullanılmamalıdır. Konserve yiyecekler genellikle yüksek miktarda tuz ve şeker içermektedir. Bu yüzden bebekler için uygun değildir.
● Meyve ve sebzeler her zaman yıkanmalı, kabukları soyulmalı ve çekirdekleri çıkarılmalıdır. Özellikle toprakla temas eden meyve ve sebzelere dikkat edilmelidir çünkü besin zehirlenmesine neden olabilecek botulizm sporları içerebilirler.
● İnek sütü, bebeklerin diyetine 1 yaşına kadar eklenmemelidir. İnek sütü bebekler için gerekli besinleri yeterli miktarda sağlamaz.
● Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), 1 yaşından küçük bebeklere meyve suyu verilmemesini önermektedir. Daha büyük bebekler ve çocuklar için sadece pastörize %100 meyve suyu (ilave şeker içermeyen) verilmeli ve günlük miktar 120 ml ile sınırlandırılmalıdır. Meyve suyu suyla seyreltilmeli ve yalnızca yemeklerle birlikte bardakta sunulmalıdır.
● Bebeklerin beslenmesi kaşık yardımıyla sağlanmalıdır. Bebeklerin kaşıktan yemeyi öğrenmesi gerekir. Beslenmeye yardımcı aparatlar kullanılmamalı, biberona yalnızca mama ve su koyulmalıdır.
● Yaşamın ilk yılında balın hiçbir formunu verilmemelidir. Bal, botulizme neden olabilir.
● Bebekler ağızda biberonla yatağa yatırılmamalıdır. Biberonu ağza yaslayarak bırakmak kulak enfeksiyonları riskini artırabilir. Bebeklerin dişleri çıktıktan sonra bu alışkanlık diş çürüklerine yol açabilir. Ayrıca boğulma riskini de göz ardı etmemek gerekir.
● Bebeklerin 1 yaşına kadar biberonu bırakmasına yardımcı olunmalıdır.
● Bebekler “tabağını bitirmeye” zorlamamalıdır. Çocukları aç olmadığı halde tüm yemeği yemeye zorlamak sağlıklı bir alışkanlık değildir. Bu davranış çocuğa yalnızca aç olduğu için değil, yiyebileceği uygun bir yemek olduğu için yemeyi öğretir. Bebeklerin büyüme hızı 1 yaş civarında yavaşladıkça iştahının azalması ve daha seçici hale gelmesi beklenilmelidir.
● Bebekler ve küçük çocuklar için fındık, çekirdek, patlamış mısır, sert meyve-sebzeler ve üzüm gibi besinler güvenli değildir ve boğulmaya neden olabilir. Birçok sağlık uzmanı bu besinlerin 3-4 yaşından sonra verilmesini önermektedir. Küçük bir çocuk yemek yerken her zaman gözlem altında olmalıdır. Çocukların oturarak yemek yemesi veya bir şeyler içmesi konusunda ısrarcı olunmalıdır.
● Sağlıklı bebekler 6. aya kadar genellikle ekstra suya ihtiyaç duymazlar ancak çok sıcak havalarda ekstra su gerekli olabilir. Katı gıdalara geçildiğinde genellikle suya daha fazla ihtiyaç duyulur.
● Bebeklerin besin seçenekleri sadece ebeveynlerinin sevdiği gıdalarla sınırlanmamalıdır. Erken dönemde geniş bir besin çeşitliliği sunmak ilerleyen yaşlarda
iyi beslenme alışkanlıklarının oluşmasına yardımcı olacaktır.
● Aksi doktor ve diyetisyen tarafından önerilmedikçe çocukların beslenmesinde sağlıklı yağlar kısıtlanmamalıdır. Çocuklar, beyin-sinir sistemi gelişimi ve sağlıklı büyüme-gelişme için yeterli enerjiye ve sağlıklı yağlara ihtiyaç duyarlar.

“Bu yazı, Stanford Medicine Children’s Health bloğundan çevirilmiş ve TÜBER 2022 kaynağından referanslar eklenmiştir. Orijinal yazıya buradan ulaşabilirsiniz.”

Araştırma/Çeviri: Feyza Komşuoğlu